Lezingen claire vanden abbeele (folder)

De kunst van het afscheid nemen

We zijn niet alleen op weg naar ons 'eigen' leven maar ook naar onze dood. De wereld van vandaag is 'terughoudend' als het om de dood gaat. Toch zijn leven en afscheid nemen onherroepelijk met elkaar verbonden. Zij die durven stilstaan bij ziekte, bij sterven, maken ruimte voor wat hen heilig is. Stilstaan bij de dood roept meer leven op, roept vragen op omtrent zin en betekenis, omtrent alles wat het leven tot méér dan een overlevingstocht maakt.

Aan de hand van herkenbare woorden, van beelden en muziek verdiepen we ons in de kunst van het afscheid nemen. Deze bezinning nodigt uit om stil te staan bij de diepe ervaring van afscheid nemen en laat ons zien hoe elke verlieservaring de mens uitnodigt om woorden van leven, woorden en gebaren van troost door te geven.

Nu jij er niet meer bent

Bij volwassenen die met de dood geconfronteerd worden, staat de wereld op zijn kop. Waarom zou dat bij kinderen anders zijn? Kinderen zijn meer bezig met de dood dan we soms vermoeden. Meermaals in hun leven ervaren ze wat verlies is: ouders zijn gescheiden, oma overlijdt, mama verliest haar werk, het lievelingsdiertje gaat dood, een schoolvriendje sterft na een verkeersongeval... Vaak sluiten we onze ogen voor deze realiteit en blijven kinderen met onuitgesproken vragen zitten. We willen hen beschermen tegen verdriet en verlies. Een onmogelijke opdracht...

Leren omgaan met verlies is een deel van het opvoedingsproces en van het leven. Deze lezing wil een aanzet zijn om (op een kunstzinnige en creatieve manier) de dood bespreekbaar te maken voor kinderen. Met getuigenissen op video of dvd.

Als ik troost kon zijn

Er zijn geen woorden die kunnen weergeven wat ziekte, afscheid, gemis met ons doen. Elke verstoring van het vertrouwde leven confronteert ons met de essentie. We zien hoe relatief bezit is. Alles wat met 'hebben' te maken heeft valt weg. Alleen wat we ten diepste met anderen gedeeld hebben leeft onuitwisbaar verder in het hart van wie ons dierbaar is. De liefde blijft, voor altijd.

Deze lezing gaat over nabijheid, zorg voor jezelf en het hervinden van levenskracht. Het is een troostende wegwijzer voor allen die de schaduwen van het leven ervaren.

Een schreeuw om nabijheid

Lezing over troost en mededogen. Wat is troosten? Zijn er ook verkeerde vormen van troosten?

De kracht van schijnbaar nutteloze dingen

De dood leert ons wat essentie is. Alles wat met 'hebben' te maken heeft valt weg.

Door innerlijke kracht naar heling

In deze tijd waarin de mens zichzelf tot maker en beheerder van leven en dood verheft, bestaat er het gevaar dat deze woorden iets oproepen van verlangen naar een tovermiddel om aan ziekte of aan de dood te ontsnappen. Ziekte of dood in welke vorm dan ook, dood als einde van het fysieke of zichtbare leven, dood als niet meer in staat zijn om te leven vanuit innerlijke kracht, vanuit levenskracht, vanuit levensvreugde behoort tot het Mysterie van het leven. Weinigen onder ons kunnen zeggen dat ze nog nooit ziek waren, dat ze nog nooit op een dood spoor gezeten hebben, dat ze niet één keer zijn vastgelopen in het leven. Geen mens wordt gespaard van pijn en lijden, van verlies, van de confrontatie met de dood.

Lezing over kracht in het ziekte- en rouwproces.

Een gelukte ontmoeting maakt schoonheid zichtbaar. Als zorgverlening en spiritualiteit voelbaar worden.

Het is waarschijnlijk een beetje vreemd om kunst en poëzie te verbinden met zorgverlening en innerlijkheid. Toch ken ikzelf vele redenen om het wel te doen. Het meest voor het handliggende raakpunt is dat elke ontmoeting een wonderlijk gebeuren is dat een meerwaarde in zich draagt. Het lijkt alsof het wonder van het bestaan zich enkel onthult wanneer er ten diepste contact, verbinding is. Alsof elke verbinding het poëtische spel van het leven ontvouwt, het kunstwerk 'mens' tot leven wekt en spiritualiteit openbaart. Telkens weer waar een 'ik' en een 'gij' elkaar ontmoeten ontstaat een derde Dimensie. Daar gebeurt iets helends. Daar wordt iets van de werking van een onzichtbare, mysterieuze en creatieve Kracht zichtbaar én voelbaar. Zin en betekenis maken zich kenbaar.

Verbeeld mysterie

Lezing over het religieuze in de kunst aan de hand van schilderijen door de eeuwen heen. In de 19de eeuw verklaarde Friedrich Nietzche God dood. In de jaren '60 van de 20ste eeuw was er zelfs sprake van een heuse 'God is dood'-theologie. In het begin van de 21ste eeuw lijkt het of God uit zijn as is verrezen. Of zoals André Malraux zei: 'Le XXIe siècle sera religieux ou ne sera pas.' 'Spiritualiteit' is in en veel zinzoekers, theologen, filosofen en ook therapeuten, bedrijfleiders, kunstenaars hebben het weer over God. Maar God lijkt nu om het even wat te kunnen betekenen.

In deze lezing gaan we na hoezeer het Godsbeeld in de voorbije decennia is gewijzigd en zoeken we wat 'God' vandaag nog kan betekenen. Is het Godsbegrip uitgehold of 'aangepast' aan maatschappelijke evoluties? Is God een anachronisme of kan 'God' vandaag een nieuwe zin krijgen?

Kunstzinnige therapie in een rouwproces en in palliatieve zorg

Kunstzinnige therapie is gebaseerd op de relatie tussen kunst en mens. De nadruk ligt op het zelf creatief bezig zijn. Dit zelf kunstzinnig bezig zijn spreekt de gezonde kern van de mens aan. Kunstzinnige therapie brengt een proces op gang dat bevrijdend kan werken door te tekenen, schilderen, boetseren of door biografisch georiënteerde gesprekken. Het lichamelijke en psychische evenwicht in de mens, het evenwicht van lichaam, ziel en geest is voorwaarde voor gezondheid, voor een gevoel van algemeen welzijn.

Lijden en sterven van mensen in het aangezicht van de eeuwigheid

Lezing over de plaats van spiritualiteit bij rouw.
Er is geen onderscheid tussen mensen als het over verdriet gaat. Verdriet is verdriet en verdriet doet pijn. Dit geldt voor elke mens. Hier ervaren we dat rang noch stand ons van elkaar onderscheiden. Gemis laat een leegte na, afscheid nemen doet pijn, rouwen is meer dan verdriet en gemis voor even... Rouwen vraagt een lange, vaak rusteloze werk-tijd. Als we rouwen ervaren we snijdende pijn die op en neer gaat in ons gevoel. Ons denken is verward en bovenop dit alles is er die spirituele pijn. We zijn op zoek naar de zin en de betekenis van dit lijden, van dit leven met zijn verdriet en vreugde. En precies zoals Job stellen we ons steeds weer de vraag: 'Waarom? Waarom?'

Rouwen op school

Lezing en vorming voor onderwijzend personeel.

De hulpverlener als mens

Lezing voor hulpverleners.

Midden in het leven sta ik in de liefde en de dood

Lezing met poëzie rond liefde en dood.

 

claire vanden abbeele is kunstenares, auteur en therapeute gespecialiseerd in verliesverwerking. Ze is de bezieler van vzw De Verbinding, een organisatie die een grote bekommernis kent voor mensen met verdriet en die ontmoetingsdagen organiseert rond rouwen en verdriet. Ze verzorgt lezingen en workshops waarin de kracht en de kwetsbaarheid van mensen centraal staan. Haar schilderijen en boeken getuigen van een verlangen naar een leven in en met het wezenlijke. Bij Davidsfonds verscheen Herinneringen aan een geliefde. Uitgeverij Lannoo verzorgde de uitgaven van haar boeken De kunst van het afscheid nemen, Nu jij er niet meer bent, Mijn herinneringsboek, Jij bent gekomen om te blijven, Wie was kan nooit vergaan, Onuitwisbare tekens van liefde, Alleen de liefde, Meer dan verdriet, Er zijn voor jou, Vrouwenogen, Als ik troost kon zijn, Als vrouwen beminnen, Alles wacht op ons, Vallen en opstaan en Op weg naar je ware zelf.