Getuigenissen

Voor de eerste keer
komen de knoppen
fragiel
de twijgen sieren
zonder jou

voor de eerste keer
zingen de vogels
hun lied
en bouwen hun nest
zonder jou

voor de eerste keer
wuiven witte wolkjes
en biddende kruinen
van berken en eik
de lente tegemoet
zonder jou

voor de eerste keer
heb ik
gelokt door de blauwe lucht
de bloemen in de tuin begroet
zonder jou

maar ook mijn liefste
nu ik met een zucht
naar buiten kijk
voel ik me voor de eerste keer
trots op mezelf
zonder jou.

Ghislaine

 

Een hart
vol smart
wordt na een stilstand
een hart
vol liefde
want
na een bezinning
wordt de herinnering
een bron van leven
met een streven
naar verademing.

Joris

 

In stilte wonen

Twaalf mensen een weekend
in een abdij
soms krachtig
steeds hartig
maar vooral prachtig
elk met de wens
om als mens
de eigenheid te vinden

buiten zonnig en mooi
de wind fluistert in de bomen
en doet ons nu al dromen
van een nieuwe kersttooi

dialoog
bezinning
komen tot rust
komen tot stilte
waar men in zich
muziek hoort
die bekoort
muziek zonder klank
muziek der stilte
waarvoor oprechte dank.

Joris

 

Het was de eerste keer dat ik erbij was en ik heb het heel positief ervaren. Ondanks dat ieder zijn eigen verdriet heeft, heb ik me toch minder alleen gevoeld. Dat is verbinding en echt jezelf mogen zijn mét je verdriet en je angsten en je gevoelens. Ik heb ook geleerd over mezelf, heb mezelf wat meer leren kennen en gevoelens durven voelen die ik nog niet onder woorden kan brengen. Ik zie nu ook wat duidelijker de weg die ik nog moet afleggen. Het deed me echt heel veel deugd te mogen zijn wie ik ben en niet de hele tijd mezelf verbergen onder een lach die eigenlijk niet echt is. Ik heb warmte gevoeld en ook rust omdat ik mezelf niet meer helemaal hoefde te verbergen en me niet helemaal abnormaal voelde. Vooral het moment met de foto´s in de lichtkring van de kaarsjes greep mij aan. Toen voelde ik echt mezelf en mijn verdriet. Ook het oplaten van de ballonnen was heel speciaal voor mij, ik voelde verbinding met de mensen die er ook waren en met diegene die er niet meer zijn. Ik vond het een mooie, warme dag en ik wil zeker nog eens terugkomen.

Kaat

 

Wij zijn voor de eerste keer naar de ontmoetingsdag gekomen. Ik moet zeggen, je hebt bij mij heel veel los gekregen, ik dacht niet dat mijn verdriet zo diep zat, je hebt me geraakt. Ik vond het een fijne ervaring, je zult ons nog wel zien.

Séverine en de kids: Ian, Chadia en Dante

 

Het was terug een mooie dag met De Verbinding met veel verdriet maar met zoveel liefde voor elkaar. Te weten dat we daar een luisterend oor hebben, geeft ons een hoop bagage mee om de komende moeilijke dagen door te komen. De Verbinding is voor ons een geschenk uit de hemel.

Claudine en Jutka en Carina

 

Het was voor mij een dag waar ik nog eens mezelf kon zijn, alhoewel ik niet wist waar ik het had. Ik ben angstig voor het onbekende, om mijn emoties die je al zolang vast houdt niet meer de baas te kunnen omdat je weet dat zo een dag je heel diep kan raken. Je wilt wel gaan maar die waaromvraag speelt zo een rol: waarom ga ik? Gewoon om even samen, en toch in je eigen wereldje te kunnen zijn met andere mensen, niet je vrienden want die kennen je verdriet al, zij hebben het er ook moeilijk mee maar anders.
Op mijn kussen ben ik trots, het is sober maar mooi, rustig van kleur maar met een ontzettende waarde van uitdrukking, gevoelens, van voorwerpen die veel betekenen voor ons. Ik vind het met de dag mooier worden, heb er een goed gevoel bij en ontdekte enkele dagen later de echte waarde ervan. Ik legde zonder het toen te beseffen mijn gevoelens erin en die herinnering maakt me blij, duwt me verder.
Claire, ik wil je ook bedanken voor die dag, ook voor je lieve lach, dat gaf me een ontzettend warm welkom gevoel! Bedankt omdat ik daar even mezelf mocht zijn, even stil in mezelf, even een traan die mocht lopen, de aandacht die je me gaf, al was het maar gewoon stil naast me staan, of even een blik dat naar me zag, de vraag die je me stelde, het antwoord waar je naar luisterde, me niet sterker moest voordoen dan ik ben, gewoon - ik - mogen zijn met mijn vastgehouden verdriet want missen doen we Eddy, maar onze buitenkant spreekt zo anders als onze binnenkant.

Marijke

 

borstkanker Woorden sterven weg in het niets.
Het wordt stil.
Koude rillingen bedwelmen.
Spieren verstijven.
Zintuigen vallen uit.
Adem stokt.
Alles tolt.
Voeten verliezen vaste grond.
Mijn wereld stort in.
Toekomstplannen vervagen.
Zekerheden verdwijnen.
Het enige wat overblijft is angst.
Onmetelijke angst voor wat komen moet….

Hilde, getuige borstkanker

 

borstkanker Leven…
Met de zon in de ogen,
Weer naar de toekomst kijken,
Genieten van het samen zijn,
van het mooie, van het goede,
Relativeren van wat pijn doet,
het kwetsende egoïsme negeren,
Beseffen dat elke dag een geschenk is, om met beide handen te ontvangen, te omklemmen, te koesteren… Elke dag opnieuw…

Hilde, getuige borstkanker

 

Maandagochtend. Onzeker, gespannen kom ik in een prachtig huis waar we samen zitten in een kring, tot rust komen en mogen huilen en spreken over 'je diepste' gevoelens. Het gevoel hebben alsof je thuis komt na een lange reis en je mag delen hoe het is geweest onderweg. Ik vond het een heel zware dag en hoorde er dat iedereen zijn lief, kindje en ik mijn mama er een plaatsje wilde geven. Ik ben blij dat ik over mijn gevoelens, de dood kon spreken. Het is goed om 'je doos' vol gedachten open te zetten, dat er ook weer wat licht in kan schijnen.
Maandagavond. Leeg en toch ook vol, van emoties. Het was belangrijk om ook andere mensen te horen en om te schilderen.

Geneviève

 

Bloot jezelf zijn. Je diepste beroeringen delen. Meeleven en meehuilen. Dit is wat ik op 18 juli bij De Verbinding heb mogen beleven. Iets wat mij nog steeds raakt en beroert als ik eraan denk. Meer hoef je niet te zijn dan jezelf en toch is dat juist zo moeilijk, omdat je denkt dat je er niet mag zijn met je diepste verdriet; dat hoor je toch voor jezelf te houden. Ik mocht het bij jullie delen en ben er erg dankbaar voor dat deze plek er is; een plek waar heling en genezing mogelijk is door jullie warme aanwezigheid en respectvolle manier van met elkaar omgaan.

Annette, Kim en Alex

 

Op 13 april is mijn dochter Daisy gestorven. Ze was 33 jaar. Ik kreeg van een vriendin van Daisy eens een brief. Ze wist dat ik niet kon wenen en ze schreef: 'Als een vat vol tranen is, komt de lach naar boven.' Ik vond mezelf zo koel dat ik kon lachen maar, inderdaad, mijn vat was vol. De uitnodiging om een dag met de mensen van De Verbinding door te brengen was welkom maar toch een moederhart dat weent om haar kind en een kind dat weent om haar mama. Ikzelf heb heel veel moeite om in mezelf te laten kijken maar toch is die dag prachtig verlopen. Mensen die toekwamen, zoals ik, met heel veel pijn en verdriet maar die tegen de avond een lach op hun gezicht hadden want, weet je, hetgeen claire daar samen met ons doet is prachtig. Een groep als De Verbinding moet blijven bestaan want de wonden in je hart worden daar verzacht. Dank je wel dat we er bij mochten zijn.

Claudine en Jutka

 

Dank voor de eerlijke dag met oprechte gevoelens.

Hilde, Lander en Margot

 

Ik vond het weer super om erbij te zijn. Het was niet altijd makkelijk, integendeel, weer een dag waar je jezelf tegenkomt en ook het verdriet natuurlijk... maar het was goed, elke traan die eruit is, is weer een traan minder om de emmer te doen overlopen. Schilderen was weer even geleden dus ik was blij dat ik een verfborstel in mijn hand had en voor de eerste keer heb ik een boom op mijn schilderij gezet. Ik was eraan bezig en betrapte mezelf dat ik ook iets met bomen begin te krijgen zoals papi. Ik weet dat hij bij mij is, en het liefste zou ik willen dat iedereen die er was dat ook eens zou geloven en durven voelen zoals ik dat nu heb kunnen voelen. Ook als ik naar een bijeenkomst ga leer ik telkens weer nieuwe mensen kennen, of zie ik mensen terug van een vorige bijeenkomst. Elke keer opnieuw laten ze me voelen dat ik niet alleen ben en dat we verder moeten gaan. Dát is pas Verbondenheid! Conclusie: ik hou van jullie allemaal!

Lynneke

tekst herdenkingsprentje Sarah

Amanda

 

Wat ben ik blij dat ik terug ben geweest maandag op de ontmoetingsdag 'De kleur van het gemis'. Het was heel erg fijn om met lotgenoten samen te zijn, nog eens je verdriet te mogen tonen..., eens de kleuren van het gemis om mijn dochtertje mogen naar buiten te brengen.... en het sterke verlangen naar leven na de dood... het heeft me goed gedaan, maar het was zwaar en vermoeiend... toch zou ik het voor geen geld willen missen. Ik wil je nogmaals feliciteren met wat je voor de vzw De Verbinding doet... het maakt zoveel harten en zielen warm en verzacht voor velen de pijn om het verlies, om het gemis. Ik vond de workshops al zo fijn omdat het voor mij momenten waren waar ik tot mezelf kwam, mezelf kon zijn en begrepen werd, waar ik mijn verdriet eens kwijt kon... ik mis die dagen heel erg... maar de ontmoetingsdagen, daar kijk ik elke keer weer naar uit, en we zullen zeker van de partij zijn in juli te Roeselare. Onze kinderen waren ook zeer opgetogen van de manier waarop ze - zonder veel woorden - met kleur hun gevoelens kwijt konden en nog eens een dagje heel dicht bij hun zusje mochten zijn... ze missen dat kind nog zo erg... maar dat doet hun mama ook... Ik hoop van ganser harte dat je dit werk nog lang mag blijven doen, want ik ben er heilig van overtuigd dat heel veel mensen je heel hard nodig hebben en De Verbinding een zeer warm hart toedragen... nergens anders vind je zoveel begrip, erkenning en herkenning, medeleven, moed om verder te gaan...

Martine, Evelien, Lieselot, Fien

 

Je voelt je machteloos, en toch weet je dat er nog mensen zijn die ook te maken hebben met pijn en verdriet en zo ga je op zoek. Je zoekt om vanuit die pijn verder te leven, opnieuw te geloven in het leven en het verdriet een plaats te geven. En dan leer je vzw De Verbinding kennen. Het is één van die fantastische initiatieven waar je jezelf kunt zijn op een manier, helemaal anders dan in de maatschappij. Hier moet je geen masker opzetten; hier moet je je niet sterk houden; hier is er niemand die zegt: 'Hoelang ga je nu nog treuren?'. Ook iedereen is er welkom. Zelfs leeftijd speelt geen rol. Het is een initiatief waar vooral ook aandacht is voor verliesverwerking bij kinderen. Ons Dorien en Jana werden er met open armen ontvangen.
De ontmoetingsdag op 7 februari 2005 te Tielrode was dan ook een dag van warmte voor hen die erbij waren, warmte van lotgenoten, warmte van 'zich begrepen voelen', warmte te midden de kilte die toch weer opnieuw opduikt. Elk kon er thuiskomen met zijn verhaal. In de namiddag konden we onze gevoelens ten volle uitdrukken in de kleuren en lijnen van een schilderij; in de vormen van een boetseerwerk uit klei. Het resultaat is verbluffend: één voor één prachtige kunstwerken. In pijn en verdriet is de mens een scheppend wezen; je gaat terug naar de bron, je diepste komt naar boven en werkt louterend. Achter elk kunstwerk zat een verhaal; het was boeiend om elk verhaal te horen.
Op die dag heeft de zon niet alleen op aarde geschenen, maar ook diep in ons hart.

Paul, Annick, Dorien, Jana en Ines*

 

Het allerbelangrijkste bij deze ontmoetingen is dat je als mens een dubbele ontmoeting hebt: de ontmoeting met jezelf en de ontmoeting met de ander met het ander verdriet dat deel uitmaakt van je eigen verdriet.  Als vader en als man was het voor mij ooit een grote opgave maar ook een grote overgave geweest om mijn pijnen, verdriet en gekwetst zijn zo maar te delen met een groep samengeschoolde moeders, wel of niet gehuwd, dit maakt op dit moment niets uit. Toch werd ik zeer sterk geraakt met één van mijn vrouwelijke kanten, als man mag je ook verdriet hebben en je mag het zelfs tonen aan hen die echt met jou een stuk verdriet willen delen. Het trof mij ook wel te zien hoe belangrijk het is dat de kinderen zelf aan heel dat proces meewerken en zich uitdrukken via schilderen of kleiwerkjes en het dan soms ook nog kunnen zeggen. Hoe vroeger we in ons leven aan pijn en verdriet kunnen werken des te minder lopen we het risico in ons later leven vast te lopen en verbitterd te worden. En dit zonder te weten wat de oorzaak is. Toch wil ik als vader en als man mijn vrouwelijke kant blijven bijsturen, bekijken en onderzoeken, maar in samenspraak met mijn vrouw dan pas ben ik in staat om echt verbinding te hebben.

Marc

 

Het was voor ons gezin de tweede keer dat we naar een ontmoetingsdag kwamen. Je voelt, terwijl je daar zit, begrip en rust en waardering. Thuis komt het er niet van om altijd te vertellen hoe triest je je wel voelt, je bent bang dat je er je kinderen of je partner mee belast. Het is tof dat je zo'n dag meemaakt met je kinderen, het is deugddoend dat er veel begrip is en weinig banale vragen, het doet deugd , zo'n dag.

Jan

 

Freyja kent claire nu bijna 6 jaar. In die periode werkte ze regelmatig met haar, zowel individueel als op ontmoetingsdagen. Vanaf de eerste keer, toen ze nog volop in behandeling was, klikte het tussen hen. Ze kwam toen naar huis met een prachtige visualisatie van haar tumor en hoe haar eigen kracht en andere krachten rondom haar daar op inwerkten. Tijdens het werken met claire leerde Freyja haar gevoelens via schilderijen en boetseerwerken te uiten. Ze paste dit daarna ook thuis toe. Ons hele huis hangt ondertussen vol met de resultaten. Sinds Freyja ziek is geworden en vooral nadat de behandeling was gestopt heb ik zelf gemerkt hoe belangrijk het is om emoties te erkennen, uiten en verwerken. Bij mij duurde het 40 jaar voor ik zover was, gelukkig is dat voor Freyja niet zo. Ik merk aan Freyja dat ze veel heeft aan de ontmoetingsdagen en hoop dat ze dit nog lang kan blijven doen.

Chris

 

Gisteren was een heel bijzondere dag voor mij en de kinderen. Met veel plezier hebben wij met z'n drieën uitgekeken naar deze dag. Het is heel fijn om in mijn man z'n naam bij elkaar te komen om je even helemaal vrij te maken van alles om even bij jezelf te mogen terugkeren en de ruimte te krijgen voor elkaar en elkaars verhaal. Het heeft mij heel goed gedaan niets te hoeven ophouden, geen oordelen te krijgen, geen oordelen te geven en gewoon te zijn en te luisteren met een warm hart voor elkaar. Je mag er zijn, ondanks je verdriet, ondanks je gemis, ondanks je somberheid, ondanks je woede. Een ander begrijpt wat je doormaakt en luistert alleen met stilte in z'n hart en diep besef van wat verdriet kan betekenen voor ons allemaal. De eenzame weg door het verdriet wordt even verlicht door het medeleven van een ander, door het jezelf toestaan eens even niet sterk te zijn, maar gewoon jezelf te zijn. Ik vond het heerlijk om te ervaren dat er mensen zijn die zo eerlijk zijn hun verdriet te tonen. Het heeft mij heel veel hoop gegeven en goede moed dat het verdriet er gewoon mag zijn, zonder afwijzing of veroordeling.

Annette

 

De diepe rouw na het overlijden van mijn lieve echtgenoot, bracht voor ons dochtertje en mezelf de betrachting om, in het doorleven van dit grote verdriet, lotgenoten te ontmoeten. Mijn grote bekommernis om mijn dochtertje goed te steunen in haar verwerkingsproces, en de grote verlieservaringen die ik zelf meedraag, brachten mij in de zoektocht naar iemand die ons hierin kon begeleiden.
De Palliatieve Hulpverlening Antwerpen toonde de weg naar claire vanden abbeele en naar De Verbinding, en we ervoeren die eerste ontmoetingsdag als een thuiskomst. We leerden er claire kennen, en haar enorme levenskunst wekte in ons meteen een diep vertrouwen op. De kracht waarmee zij vanuit haar hart en ziel elkeen ontmoet, is ontroerend en waarachtig groot. We ontmoetten er ook lieve mensen die haar werking steunen en begeleiden met volle inzet en oprechte warmte.
En samen met hen en vele anderen reeds ontdekten we in die kostbare ontmoetingsdagen, hoe mensen vanuit hun diepste wezen, in rust en respect, doorheen de pijn en het verdriet, elkaar beroeren en begrijpen, in een tastbaar aanwezige verbondenheid. De verbinding die zo diep en oprecht onder mensen ontstaat kan alleen maar verder groeien, en ook uitdragen, en inspireren naar buiten toe. Eenvoudigweg omdat het zo enorm goed en nodig is.

Ann

 

Ik wil je bedanken voor die heel leuke dag. Ons moeke en vake vonden de tekening heel mooi. We gaan ze inkaderen en op mijn kamer hangen. Ik heb ook weer een vriendin erbij: Mirjam. Weet jij al de datum van de volgende ontmoetingsdag? Ik zou graag terugkomen.

Ibe

 

Ik ben blij dat ik die dag ben gebleven, dat ik aan andere mensen ook mijn verhaal kon delen zonder mij te moeten schamen. Vroeger durfde ik mijn verhaal aan niemand zeggen, ik was bang dat ze mij niet konden begrijpen of mij zouden uitlachen. Wat ik die dag heb geleerd is dat ik niet de enige ben die met zo van die dingen zit en dat ik niet bang moet zijn om mijn verhaal te vertellen. Dat ik nu ook met die mensen heb kunnen kennismaken, het was voor mij echt een fantastische dag. Ik voel mij vanbinnen helemaal opgelucht.

Hannelore

 

Het is fijn de foto's en mijn tekstje van de vorige ontmoetingsdag op je site te zien. Zo blijft alles toch nog een beetje leven vanbinnen. Vreemd eigenlijk hoe pijn en gemis zo lang aanwezig blijven, hoe vaak het ook voorkomt en hoe weinig daarover gepraat wordt met mensen in het gewone leven. Hoe jammer dat eigenlijk wel is, want er is zoveel nood aan. Ik weet zeker dat morgen een heleboel mensen in die nood tegemoet gekomen worden bij jou. Jammer dat er niet meer zo'n dagen zijn.

Leen

 

Ik kan spijtig genoeg niet naar de ontmoetingsdag komen. Ik vind het heel spijtig want na zo'n ontmoetingsdag voel ik mezelf altijd veel sterker en beter. Het is voor mij een moment om nieuwe energie op te slorpen en er zo weer een tijdje tegenaan te kunnen gaan. Ik kijk echt al uit naar de volgende ontmoetingsdag.

Kathleen

 

Eindelijk tijd om rustig een briefje te schrijven over voorbije ontmoetingsdag... een dag die me ongelooflijk goed heeft gedaan. Zo hard als ik twijfelde om te komen, zo blij ben ik nu dat ik geweest ben. Het heeft me zo'n deugd gedaan om eindelijk bezig te zijn met wat er vanbinnen leeft in me, om te durven bezig zijn met het verdriet en de twijfels die in me leven rond mama. Ik voel hoe mijn beleving er een stuk door veranderd is, hoe alles weer in beweging is gekomen en dat het versteende een beetje ontdooid is. Ik voel hoe ik dingen durfde beleven en toelaten in die omgeving die zo vol vertrouwen voelde, ik voelde me echt gedragen, zoiets als 'hier mág het er zijn'. Ik voel ook dat het een goeie manier van 'werken' is voor mij, doorheen dat creatieve. Anders zit ik zo vlug vast in eindeloos gepieker en dat kon ik op deze manier omzeilen, vooral ook omdat het naar buiten mocht komen, dat het eens niet vast in mezelf bleef zitten. Ik hoop dat ik er mee verder kan doen, dat het hier thuis ook lukt om mijn penselen te pakken en er nadien over te schrijven. Het heeft niet alleen in mezelf veranderd, ik voel dat ik er nu ook makkelijker over praat. Ik was echt blij met dat krachtschild, het is me nu al dierbaar. Ook om het te kunnen tonen en vertellen aan hem en we zijn er samen een mooi plaatsje voor aan het uitzoeken.
Ik wil je echt heel, heel erg bedanken, van diep vanbinnen. Zowel om me over de streep te trekken om te komen als voor de dag zelf. Het heeft vanbinnen een warm plekje getoverd waar ik mijn mama al een beetje weet, hoe verscheurd het momenteel ook nog is. Maar ik vertrouw erop als ik deze weg verderga dat het me wel lukt.

Leen

 

hartAls ik tekeningen of schilderijen voor mijn mama maak, voel ik dat ik dichter bij mama kom. Op een schilderij tekende ik een hartje, rood van de liefde. Al onze namen moeten erin. En onder mama’s naam komt een penseel als symbool van herinnering. Want niemand maakte mooiere aquarellen dan mijn mama. Op de achtergrond staan allerlei kleuren: rood, geel, groen, paars, oranje en nog vele andere. Maar al die kleuren betekenen hetzelfde: de liefde voor mijn mama.

Melissa

 

Ik vond het gisteren heel leuk, ik heb er erg van genoten. De cake was echt heel lekker en ook het spel buiten was leuk. Zo schilderen had ik nog nooit gedaan, maar ook dat heeft mij wel aangesproken. Je had mij gevraagd om nog een stukje te schrijven bij die eerste tekening, maar dat is er dan niet meer van gekomen, dus dacht ik van ik stuur wel even een mailtje.
Dit ben ik. Ik besta uit verschillende lagen. Emotielagen. De meest positieve bovenaan, de negatiefste - die van het verdriet - onderaan. Af en toe, op sommige momenten meer als op andere, groeit er plots uit de laag van het verdriet als het ware 'de boom des doods' die telkens weer een domper moet zetten op de momenten wanneer ik mij gelukkig voel en die een tijd(je) later weer terug verdwijnt in de onderste laag, nadat ik hem omgehakt heb.
Dat was het dan. Nog eens bedankt voor de fijne dag.

Kathleen

papa ligt in de kist

Lieve, lieve papa,
ik heb een kist gemaakt en jij ligt in die kist en ik mis je en wil dat je a.u.b. terugkomt.

Anaïs
papa, ik mis je

Claire, heel de weg naar huis heb ik mijn zoon over het weekend verteld, 's avonds aan mijn dochter en haar vriend, maandagavond aan enkele collega's, woensdag aan mijn zussen. Aan de hand van de tekeningen en het kleiwerk heb ik het hen verteld. Het deed me daarna goed dit met hen gedeeld te hebben.
Maandag ging ik naar de brievenbus en bleef plots staan, het was zo raar, ik moest dadelijk aan ons weekend denken en aan mijn man. Toen ik vertrok waren de knopjes van het jonge boompje dat mijn toekomstige schoonzoon pas gepland had nog toe, ook die van de Japanse kerselaar, juist zoals ik me toen voelde. Nu stond alles in bloei, prachtige roze bloesems en witte bloempjes die me aankeken. Zo ben ik ook tijdens het weekend een beetje opengebloeid, want ik zou dit anders nooit met anderen hebben kunnen delen, zoals ik het nu gedaan heb. Dankzij jou, claire!
Op dit ogenblik, voel ik me beter, sterker. Ik hoop dit te kunnen volhouden zodat het een fijne huwelijksdag zal worden van mijn lieve dochter en haar fijne vriend, met in mijn hart een speciaal plekje voor mijn man.

Rita

hartje

Meer getuigenissen vind je in Meer dan verdriet en Er zijn voor jou.